राज कुमार सुवेदी, चरिकाेट,
पछिल्लो समय नेपालका केही ठूला निजी तथा शिक्षण अस्पतालहरूले स्वास्थ्य बीमा बोर्डसँगको सम्झौता भंग गर्दै बीमा सेवा नदिने घोषणा गरेपछि देशभर स्वास्थ्य सेवा क्षेत्रमा तरंग पैदा भएको छ। बीमित नागरिकहरू उपचारबाट वञ्चित हुने खतरा बढ्दै गएको यस अवस्थामा ग्रामीण तथा दुर्गम जिल्लाका अस्पतालहरूले के गर्ने भन्ने चासो बढेको छ।
यही सन्दर्भमा दोलखा जिल्लाको प्रमुख स्वास्थ्य संस्थामध्ये एक पशुपति चौलागाँई स्मृति अस्पतालले कस्तो निर्णय लिने भन्ने विषय स्थानीयवासी तथा सेवाग्राहीका लागि महत्वपूर्ण बनेको छ। हालसम्म अस्पतालले स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रमअन्तर्गत सेवा दिँदै आएको भए पनि ठूला अस्पतालहरूको निर्णयपछि यसको निरन्तरतामाथि प्रश्न उठ्न थालेको छ।
स्वास्थ्य बीमा बोर्डसँगको सम्झौता भंग गर्नुको प्रमुख कारण भुक्तानी ढिलाइ, सेवा शुल्क न्यून हुनु, औषधि तथा परीक्षण खर्च व्यवस्थापनमा समस्या रहेको अस्पतालहरूको भनाइ छ। ठूला अस्पतालहरूले उठाएका यिनै समस्याहरू पशुपति चौलागाँई स्मृति अस्पतालले पनि भोग्दै आएको भए तापनि, ग्रामीण क्षेत्रमा वैकल्पिक उपचार केन्द्रको अभावका कारण सेवा रोक्दा आम नागरिक प्रत्यक्ष मारमा पर्ने अवस्था छ।
स्थानीय स्रोतका अनुसार पशुपति चौलागाँई स्मृति अस्पताल व्यवस्थापनले बीमा सेवा तुरुन्त बन्द गर्नेभन्दा पनि सेवा निरन्तरता, बीमा बोर्डसँग समन्वय, तथा समस्याको दीर्घकालीन समाधान खोज्ने पक्षमा छलफल गरिरहेको बताइएको छ। अस्पतालले बीमित बिरामीको उपचार रोक्दा दोलखाका दुर्गम गाउँबाट आउने सर्वसाधारणले ठूलो आर्थिक भार व्यहोर्नुपर्ने भएकाले निर्णय संवेदनशील हुने देखिन्छ।
स्वास्थ्यकर्मीहरूका अनुसार यदि बीमा सेवा बन्द भयो भने सामान्य उपचारदेखि जटिल रोगको उपचारसम्ममा समस्या आउन सक्छ। “ठूला शहरका अस्पतालले सेवा रोके पनि ग्रामीण अस्पतालहरूले सामाजिक उत्तरदायित्वलाई ध्यान दिनुपर्ने हुन्छ,” एक स्वास्थ्यकर्मीले बताए।
यता, स्थानीय जनप्रतिनिधिहरूले पनि पशुपति चौलागाँई स्मृति अस्पताललाई स्वास्थ्य बीमा सेवा निरन्तर राख्न आग्रह गर्दै आएका छन्। उनीहरूले संघीय सरकार र स्वास्थ्य बीमा बोर्डसँग समन्वय गरी भुक्तानी समस्या समाधान गर्न दबाब दिने बताएका छन्।
स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रमलाई आम नागरिकमैत्री बनाउने सरकारी लक्ष्यबीच अस्पतालहरूले सम्झौता तोड्न थालेपछि कार्यक्रमको भविष्य नै अन्योलमा परेको छ। यस्तो अवस्थामा दोलखाको पशुपति चौलागाँई स्मृति अस्पतालले लिने निर्णयले ग्रामीण क्षेत्रमा स्वास्थ्य बीमाको विश्वास जोगिन्छ कि झन् कमजोर बन्छ, त्यो भने आउने दिनमा स्पष्ट हुने देखिन्छ।
